GIẶC EMAIL

 

Trần Kiêm Đoàn

Ngôi nhà một thời là tổ ấm trên đồi bỗng trở thành rộng gấp đôi, gấp ba và vắng vẻ như một ṭa lâu đài cổ từ khi Bé Út dọn ra khỏi nhà để lên miền Bắc học. Đứa con 18 tuổi trên đất Mỹ nầy rời nhà đi học xa thường có nghĩa là đang bước vào đời, ra khỏi ṿng tay cha mẹ, thật khó ḷng về lại. Những bước tiếp nối là học ra trường, kiếm việc làm, chọn nhiệm sở như cánh buồm đưa tuổi trẻ ra khơi. Bất cứ nơi nào có thể an cư lạc nghiệp trên 50 tiểu bang sẽ là nơi đất lành chim đậu. Tuổi thành niên tiêu biểu của văn hoá Âu Mỹ là tự lập, gắn liền với vai tṛ chuyên môn và xă hội chứ không phải quanh quẩn với đời sống gia đ́nh.
Tiễn Bé Út đi rồi, trên đường từ phi trường San Francisco về nhà, ông Giáo vừa lái xe, vừa im lặng trầm ngâm như một nhà hiền triết. Bà Giáo ngồi bên cạnh ngủ lơ mơ hay làm bộ nhắm mắt không phải v́ bà đă quá quen thuộc với con đường mà v́ bà cảm thấy trí óc trống không. Hai vợ chồng già đă sống chung với nhau hơn 30 năm dưới một mái nhà nên h́nh như mọi góc cạnh của đời sống đă đạt đến trạng thái “bảo ḥa”. Những xôn xao t́nh cảm và xúc cảm rạo rực quấn quyện nhau một thời rơi dần vào kho chuyện t́nh quá khứ và “đằm” xuống đến độ những bọt sóng trên mặt hồ ái ân tan loăng và mất dấu sau bầy sóng gợn lăn tăn. Hấp lực tạo hoa lá cành cho cuộc sống mất dần, để c̣n trơ lại những nhánh cây t́nh cảm Thu Đông. Hai ông bà Giáo bắt đầu mất đi cái nh́n sáng tạo của t́nh yêu, nên nh́n nhau bằng h́nh ảnh hiện thực khẳng khiu của những cành cây trụi lá. Chuyện ái ân thể xác đến và đi hiếm hoi, bất chợt như những đám mưa giông mùa Hè. Có cũng được mà không có rồi cũng dễ dàng quên đi. Nhưng quên đi để mà nhớ. Nỗi nhớ từ khát vọng rất người vắng bóng dần trong hiện thực, nên chỉ c̣n lại khung cảnh vẽ vời trong hoang tưởng ước mơ.
Hiện thực mất đi những cặp kính màu sương khói. Bà Giáo nh́n ông Giáo bằng cái nh́n “khám phá”. Bà bắt đầu cảm thấy tiếng ngáy đêm đêm của ông Giáo cục cằn và thô thiển quá. Bà khám phá mùi mồ hôi toát ra từ thân thể của ông Giáo ngày một hăng nồng khó ưa. Bà không chịu nổi mùi thuốc lá thoang thoảng đâu đó từ hơi thở của ông ta mà bà đă từng làm thơ học tṛ thuở ban đầu ḥ hẹn: “Em vẫn yêu hương khói Capstan. Thoảng ra d́u dịu từ môi anh...!” Hương khói Capstan lăng mạn ngày xưa nay chỉ c̣n là sự ngu ngơ dại khờ của quá khứ. Bà cảm thấy dáng nằm co quắp của ông Giáo quả là tội t́nh không quư phái... Sự khám phá không sáng tạo, mỗi ngày một thô và cứng hơn làm bà phải trăn trở đêm nầy qua đêm khác. Bà không ngủ được. Bệnh mất ngủ ngày một nặng hơn. Măi cho đến khi ông phải t́nh nguyện xách gối qua pḥng khác...
Ông Giáo nh́n bà Giáo bằng cái nh́n đầy... “triết lư trần trụi”. Nh́n nụ cười hằn sâu nét chân chim hai bên khóe mắt của bà Giáo, ông Giáo ngậm ngùi yên lặng và cảm thấy thương Bà hơn. Nhưng đó là cái thương nghiêm trang và đủ mạnh để khoanh tay thi lễ chứ không phải tạo sự xúc động để ông mở rộng ṿng tay ôm choàng lấy bà trong đam mê. Nh́n hàng chân tóc bạc chưa nhuộm kịp của bà, ông cảm thấy ngao ngán và thương cảm cho kiếp người ngắn ngủi “sớm như tơ mà tối đă như sương”. Mái tóc bạc làm cho ư thơ về mái tóc trầm hương, tóc mây cuộn gió một thời bay đi không về lại. Mỗi lần bà Giáo leo lên xe, nếu không nằm ngủ th́ cũng nhắm mắt lim dim như thể ông Giáo cũng là một cái máy chạy bằng cơm đang lái cái máy chạy bằng xăng chẳng ăn nhập ǵ đến bà.
Ông bà Giáo đă sống lặng lẽ những tháng ngày “bách niên giai lăo” trong ngôi nhà sang trọng, tưởng như là tổ ấm của hạnh phúc nhưng quả thật đó là một “ngôi nhà ly dị”. Sự ly dị thầm lặng của tâm hồn. Sau giờ làm việc về nhà, ông Giáo sống lui cui hết vườn trước, ra vườn sau để đào đất, trồng cây, tỉa hoa, cắt lá... cho đến tối mịt. Gặp khi trời mưa, ông sống đam mê trong việc trang trí nhà cửa. Bà Giáo cũng vẫn c̣n đi làm phụ để tiêu khiển nhiều hơn là v́ v́ sinh kế. Về nhà, bà không có th́ giờ nghỉ tay. Ngôi nhà mênh mông cũng giống như người đẹp cần chút son phấn hàng ngày. Bếp núc tân kỳ, nền gạch hoa, thảm mới, bàn ghế đắt tiền, giường tủ... đâu đâu cũng vướng bụi đ̣i hỏi bàn tay lau chùi chăm sóc của bà. Góc này chưa lau sạch, góc kia đă vướng bụi trần gian. Cũng như ông Giáo, bà Giáo làm cho đến khi đi ngủ.
Hai người lặng lẽ, rán sức ǵn giữ ngôi nhà tươm tất từ trong ra ngoài. Nhiều khi suốt ngày người nầy nhận biết có sự hiện hữu của người kia trong nhà nhưng chẳng hề thấy nhau. Ông đăm đăm nh́n vào đối tượng cần làm với búa kềm, cuốc xẻng trong tay. Bà miệt mài kỳ cọ lau chùi nên chỉ thấy nền nhà và vật dụng. Đêm đêm bà ngủ trong pḥng ngủ chính rộng thêng thang ở tầng trên một ḿnh. Ông nằm lơ mơ coi truyền h́nh chút đỉnh ở pḥng sinh hoạt gia đ́nh ở tầng dưới và ngủ luôn trên ghế sô pha. Năm pḥng ngủ trang bị tân kỳ để trống cho bụi tháng ngày phủ xuống, mời gọi bàn tay lau chùi thoăn thoắt của bà ngày lại ngày.
Mỗi người đều có nỗi “đang bận tay nửa chừng” nên thản nhiên khuyên người kia cứ ăn cơm trước. Bữa ăn chiều thưa dần h́nh ảnh hai mái đầu tiêu muối so đũa cho nhau. Cơm canh chỉ là phương tiện làm no bụng. Miệng ông nhai nhưng đầu óc vẫn gắn chặt với công việc đang làm c̣n bỏ dở ngoài kia. Bà nuốt miếng cơm như cái máy xay sinh tố, không một chút quan tâm v́ tâm trí c̣n nằm lăn lóc đâu đó trên nền nhà, mặt ghế.
Ông bà đă sống gần như ly thân một cách êm ái từ trên giường ngủ và ly dị một cách vô h́nh chung từ trong suy nghĩ về nhau.
Ngôi nhà đă âm thầm quyết định và làm chứng cho sự ly thân không có lệnh ṭa phán quyết của hai ông bà Giáo.
Ngôi nhà rồi cũng cũ dần như tuổi già mệt mề của hai ông bà Giáo. Hai ông bà chỉ có chung một niềm vui là ngôi nhà càng ngày càng lên giá, nhưng lại có riêng nỗi buồn là t́nh già càng ngày càng xuống giá. Sự lên giá vật chất không chuộc được sự phá sản tâm hồn. Bè bạn đến thăm để chung vui, nhưng chẳng có ai đến chia sẻ nỗi buồn v́ niềm vui có thể tính toán được bằng giá trị vật chất, nhưng nỗi buồn lại được gói trong trong chăn bông và bên ngoài bọc giấy kiếng nên thiên hạ làm sao thấy được giọt nước mắt của thằng hề nơi hậu trường sân khấu.
Rồi có những lúc ông bà nh́n nhau thật xa lạ. Mỗi người có cảm tưởng như đă gặp người kiađâu đó nhưng chả có ǵ quan trọng để nhớ lại. T́nh cảm như tấm thẻ tín dụng đă hết hạn không “renew”. Đó là tấm thẻ chết và t́nh cảm vô tri. Khi không có một b́nh minh th́ làm sao thấy được một hoàng hôn. Nếp sống ngày lại ngày chỉ c̣n là một chuyến tàu t́nh cảm bay lạc mất trong không gian.
Lại đến sinh nhật thứ 60 của ông Giáo.
“Kính mừng Ba lên Lục Tuần Thượng Thọ
– Happy to your 60th Golden Birthday, Daddy!”
Đọc hàng chữ đỏ ghi trên tấm thiệp vàng dán ngoài thùng quà, ông Giáo bỗng thấy một cảm giác là lạ như đang chứng kiến chuyện của ai kia! Cái gă “lục tuần” đó là ai thế? Ḿnh đang trở thành ông Cả, ông Lư, ông Hương... như ngày xưa các vị bô lăo chức sắc trong làng, trong xă chiều chiều khăn đóng, áo dài đen chống dù đi ăn giỗ rồi sao? H́nh như vào chặng tuổi năm lăm, sáu chục về sau, người ta không lớn kịp với tuổi trẻ và không già kịp với tuổi già. Thời gian th́ qua nhanh vun vút mà giới tài tử giai nhân ngũ thập, lục tuần vẫn cứ quen nh́n thằng Cu, con Bé hai chục năm xưa qua h́nh ảnh ngây thơ thời tiểu học và quên mất cảnh gối lỏng, chân ṃn hôm nay của gă hào hoa tam tứ núi cũng trèo thuở nọ.
Tâm lư “ngồi lại bên cầu” làm ông Giáo cảm thấy bâng khuâng. Ông thở dài, nh́n ngôi nhà nguy nga đồ sộ, nh́n lại dáng vẻ mệt mơi, bạc màu của bà Giáo và của chính ḿnh. Ông cảm thấy như đang làm kẻ thua cuộc. Quay lại nh́n ngày qua, cây non trong vườn đă thành đại thụ và ông thành gỗ mục tuổi già. Cây đại thụ th́ vươn ḿnh với nắng gió mà tuổi già của ông th́ lặng lẽ thu ḿnh.
Nhưng rơ ràng trước mắt là cảnh tre già măng mọc. Ngôi nhà lại rộn lên với bóng dáng của con cháu đầy đàn. Ông bà vui cười hể hả v́ thấy rơ ràng ḿnh chính là tác giả của bầy nhân loại trẻ trung, nhiệt thành, đầy sức sống đang vây quanh. Quà sinh nhật cho ông Giáo năm nay là cái máy computer Dell xách tay đời mới nhất, thay cho cái máy để bàn sẽ được chuyển giao lại cho bà Giáo. Quà kèm theo là việc gắn hệ thống “internet” chạy nhanh DSL trong nhà. Cũng trong dịp nầy, bầy con dùng áp lực bắt ba mẹ già phải nghỉ ngơi, bằng cách thuê bao người làm vườn và chùi dọn nhà cửa hàng tuần.
Lại hết một cuối tuần sinh nhật rộn ràng, bầy con ai về nhà nấy, trả lại cho ông bà Giáo cái không khí yên tĩnh gần như cô liêu của căn nhà.

º

Khi một thế giới t́nh cảm rơi vào im lặng của một trật tự mới, những kẻ có ḷng thường không chịu buông xuôi. Người ta làm văn, làm thơ, và thậm chí, ... làm ồn – để khỏi... làm thinh!
Thiên tài văn nghệ phát xuất từ ngạch đất của bà Giáo. Sự nghiệp văn chương le lói hay lẫy lừng của bà Giáo chỉ thật sự bắt đầu từ ngày bà làm chủ riêng cái máy computer và biết sử dụng i-meo (email). Từ một ḿnh cô độc trên mạng lưới “Yahoo.com”, bà Giáo đă dần dà quy tụ được hàng chục, rồi hàng trăm bạn hiền trên trường văn trận bút của mạng lưới khắp năm châu, bốn bể. Những người bà chưa biết mặt, cũng chẳng biết tên. Khuôn mặt và lai lịch mỗi người chỉ có một dăy chữ số. Có người thầm lặng, có kẻ lao xao. Có người bốn mùa chỉ đọc mà không lên tiếng, có kẻ siêng năng vẫy vùng trên mạng lưới suốt ngày.
Làm sao quên được cái quán thơ của bà Giáo thuở mở hàng chỉ có lơ thơ dăm ba hàng chữ nghĩa mây bay: Đấy là vài bài thơ xào nấu lại từ thuở học tṛ. Thế nhưng cái “lộc” văn chương từ đâu lại đến. Chỉ mới dăm bài thơ tung ra chưa hết quyền cước thi ca th́ đă có lời khen tặng tung ra trên mạng lưới. Lần đầu, bà cảm thấy vừa vui vui, vừa đỏ mặt một ḿnh, vừa có chút xôn xao đâu đó mới dấy lên trong ḷng như thuở mới yêu đương lần đầu có chàng tán tỉnh: “Em yêu ơi! Em đẹp quá!”. Đó là khi có người gọi bà là “Nhà Thơ”, là “Thi Sĩ”! Ôi! Cái huyền thoại thi nhân không lẽ chỉ dành riêng cho Lư Bạch, cho Nguyễn Du, cho Xuân Diệu, Tản Đà, Hàn Mặc Tử... ngồi ṃn đủng quần trên những chiếc chiếu hoa cạp điều làng thơ muôn thuở hay sao.
Ngay cái việc chọn bút hiệu cũng đủ làm bà nhiều đêm thao thức. Nếu chọn những tên hay nhưng quá xa lạ, lỡ bà làm thơ hay th́ người đời c̣n lâu mới biết thân thế sự nghiệp thực sự của bà. C̣n nếu chọn tên thật lỡ biết đâu thơ bà dở như hạch th́ sẽ muối mặt muối mày với bà con bằng hữu! Thôi th́ cứ níu áo đức Khổng Tử mà nương theo cái thuyết Trung Dung vô thưởng vô phạt của ngài. Bà giáo xin cắt phần trước cái tên cúng rượu Lê Thị Trâm của bà để thành “Trâm Anh” cho nhẹ bước đi vào đường văn học sử. Nhà thơ Trâm Anh, thi sĩ Trâm Anh... nghe ra cũng chan chứa hồn thơ! Bên cạnh địa chỉ email chính thống của ḿnh, Trâm Anh c̣n tạo ra thêm vài ba địa chỉ email “vệ tinh nhân tạo” bay ṿng ṿng xung quanh nàng, đóng vai tam nương pḥ đại hăn. Lỡ có bề nào căi cọ nhau th́ vẫn c̣n bên vuốt, bên thoa.
Với Trâm Anh th́ hồn thơ lai láng, nhưng với ông Giáo th́ hồn thơ “ngao ngán” v́ từ ngày hồn thơ nhập xác bà Giáo rồi th́ ăn ngủ, chơi đùa, mua sắm, rửa chén, chùi nhà... nơi đâu cũng thấy lăng đăng một trời thơ. Có lẽ cũng nhờ thế mà bà Giáo bỗng nổi tiếng trên thi đàn hải ngoại khá nhanh. Chỉ trong một thời gian ngắn, thơ bà chuyển từ thế thủ sang thế công, từ tĩnh sang động, từ phóng tác sang sáng tạo. Như một môn sinh môn phái thần quyền trong thi ca, bà niệm chú và múa quyền là nguồn thơ tuôn trào như thác đổ. Bà quên dần những tượng đài thi ca sừng sững của Nguyễn Du, Hàn Mặc Tử, Quang Dũng, Xuân Diệu... từng có một thời bám sát theo ḍng tưởng tượng của bà. Mỗi ngày, có cả hàng chục, đôi khi hàng trăm i-meo ào ạt gửi tới xông đất nhà bà. Cái đ̣i xướng họa, cái khen tặng, cái phân tích, cái b́nh phẩm thơ Trâm Anh. Khách mộ điệu “hàng sỉ – whole sale, bulk rate” th́ bà trả lời chung chung hàng loạt. Khách yêu thơ “hàng lẻ – celebrity” có chút tiếng tăm th́ bà lựa lời mà nói cho vừa ḷng nhau. Bà đă mất nổi ḷng ngượng ngập của cô dâu mới khi có ai gọi bà là “nhà thơ” là “thi sĩ”. Tiếng trống múa lân đă làm cho đầu rồng thi ca hứng chí bay lên chín tầng mây. Bà cảm thấy thơ ḿnh hay qua lời ca tụng của khách i-meo nườm nượp trên màn ảnh nhỏ. Bà bắt đầu cảm thấy khó chịu khi có những i-meo lạc loài tỏ ra ương ngạnh chưa chịu “mê” thơ bà. Gặp những trường hợp như thế th́ bà chỉ cần vươn tay bóp chuột “đi lết” (delete) một phát là xong đời thằng nhỏ. Cái màn ảnh computer c̣n phù du hơn cuộc sống. Cả một thành quách lâu đài của vẻ đẹp, khôn ngoan, trí thức, ân t́nh... chỉ cần ḍng điện không qua hay một động tác bấm nút chớp mắt th́ tất cả chỉ c̣n là cái màn ảnh trống trơn, đen ng̣m, lạnh lẽo.
Thế nhưng, cái thế giới tưởng như ảo ảnh phù du đó trở thành lẽ sống của người đàn bà ở lứa tuổi ngoài 50 ấy. Bà chuyện tṛ với nó, vui buồn với nó, ôm ấp nó. Trừ những lúc bận rộn thái quá hay ngủ say, bà siêng năng và nhẫn nại “check email” trong mỗi 15 phút.
Thế giới i-meo là một thế giới của “thực tế ảo”. Người đó nhưng là ma đó! Phải có người thật làm chủ i-meo, nhưng người đó là ai, ở đâu, già trẻ thế nào, mặt mũi ra làm sao th́ chỉ có trời mới biết. Những ḍng chữ hiện ra trên màn ảnh đôi khi ngỡ gần gũi và nồng ấm như đang th́ thào bên mang tai. Nhưng thật ra là muôn trùng xa cách. I-meo như tiếng hát của loài mỹ nhân ngư gần gũi mà xa vời trên bờ đại dương. V́ chưa gặp nhau, chưa biết nhau và thường th́ sẽ chẳng bao giờ gặp nhau nên cái biên giới ngượng ngùng của hai cơi riêng tư không có người canh gác, hai “emailers” tha hồ thủ thỉ tâm t́nh mây mưa, vặn hết “volume” nói trạng hay đăng đàn diễn thuyết răn đời mà chả sợ khán giả khen chê.
Ông Giáo là người nhạy cảm, thông minh, nhưng nhiều mặc cảm tự tôn và tự ty lẫn lộn. Xuất thân là nhà mô phạm dạy văn chương nên ông canh gát nền văn học nghệ thuật của thế giới rất nghiêm túc. Ông cười nhạt nh́n hiện tượng “nhà thơ vợ” Trâm Anh với đôi mắt đầy nghi ngờ và phê phán về mặt giá trị văn chương. Ông rất sợ đọc “thơ vợ”. Thơ t́nh yêu th́ ông chẳng thấy ḿnh trong đó. Thơ tả cảnh mây nước th́ ông chỉ thấy toàn chén dĩa mệt mề mà ông phải rửa hàng ngày. Thơ nói chuyện trời biển th́ ông chỉ thấy “má sáp nhỏ” một thời vừa vạch áo cho con bú, vừa với tay lặt rau cho kịp giờ nấu ăn đi làm. Bụt ở nhà không thiêng nên “thơ vợ” chưa có cơ hội ngàn vàng lọt vào mắt xanh ông Giáo.
Thế nhưng, thực tế cuộc đời vẫn thường xảy ra là cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng. Bà Giáo bỗng in thơ, phát hành thơ, tổ chức ra mắt thơ... làm xáo động cả vùng trời và mảnh đời yên tĩnh của ông giáo. Điện thọai nhà reo liên miên. Những “độc giả trung thành” với giọng lưỡi khen tặng trơn tru khó ưa muốn gặp thi sĩ Trâm Anh cứ thường xuyên quấy nhiễu ḷng thanh tịnh của ông Giáo. Nhất là trong ngày ra mắt tác phẩm thơ đầu tay của bà Giáo, ông Giáo bấm bụng tươi cười như phải thi hành án khổ sai khi trước mặt ba quân phải cùng với bầy con lên sân khấu tặng hoa cho thi sĩ Trâm Anh và nói đôi lời với quư vị quan khách. Ông Giáo nghĩ bụng: “Quái thật! Ai cũng nghĩ rằng, ḿnh là một người chồng có máu nghệ sĩ, khuyến khích vợ làm thơ, nay bà ra mắt ra mũi ḿnh có chút hănh diện. Thế nhưng ngược lại, ḿnh bực bội. Từ lâu, không hề đọc một ḍng nhưng ḿnh vẫn yên chí là thơ bà ấy nhạt phèo như nước ốc. Một triền núi xưa nay chỉ có cây dại và hoa đồng th́ làm sao bỗng dưng có cỏ hoa vương giả? Cho nên, bà ấy bày đặt làm thơ là làm chuyện vác chữ chăn chim!”
Chất keo giữa ông Giáo và bà Giáo mỗi ngày một loăng đi gần như nước lạnh. Khoảng cách vật lư chỉ cần vươn tay ra đă níu được nhau, nhưng khoảng cách tâm lư lại thăm thẳm ngh́n trùng. Hai cái computer như hai chiếc tàu vũ trụ bay ngược chiều, chở ông bà Giáo mỗi ngày một cách xa. Mỗi thế giới i-meo là một vũ trụ chưa khai phá. Trong đó, những ḍng chữ Việt thường không dấu nên người đọc phải cố mà h́nh dung cho ra cái văn cảnh của lá thư, mường tượng phong thái của người viết, ước đoán mối giao t́nh của bên gửi và bên nhận mới khỏi nhầm “tài hoa” với “tai họa”; “mất dấu” với “mắt đau”, “mất đầu”; “vô đề” với “vỡ đê” hay “vợ đẻ”...! Những chữ không dấu có thể kéo theo 9 dạng khác nhau: Sắc, huyền, hỏi, ngă, nặng, mũ, râu, ria, đờ... nên rất dễ biến “hiểu lầm” thành “hiểu lắm”!
Thi sĩ Trâm Anh bắt đầu nếm cái hương vị phù phiếm của “nhà thơ nhớn”. Bà Giáo mất dần sự hồn nhiên của mơ mộng tung tăng. Bà có cảm tưởng như ḿnh không c̣n có tự do để sáng tác, để làm thơ cho sự rung động của chính ḿnh. Bà làm thơ để thỏa măn sự đ̣i hỏi của những độc giả ái mộ đang đợi bà một cách vô h́nh, vô ảnh đâu đó ngoài kia hay trên màn ảnh nhỏ. Những kiểu cách t́nh yêu không phải là của kho vô tận. Những cuộc t́nh ảo ảnh cũng như những cuộc cờ hết nước, bà Giáo đă lôi hết tất cả các từ nào về cảm xúc, t́nh tự, nhung nhớ và thương yêu... mà bà cho là tuyệt vời nhất ra xào đi nấu lại trong thơ. Người trốn chạy th́ phải t́m vào hang động để ẩn núp. Thi nhân trốn chạy th́ t́m vào thơ bí hiểm. Cờ hết nước th́ cờ bí, thơ hết ư th́ thơ... bay. Chữ và chữ nối đuôi với những gạch ngang, gạch dọc. Nhân gian chưa hề thấy Hằng Nga nên Hằng Nga mới đẹp; người đọc thơ mà không hiểu thơ, thơ mới thành kỳ tú. Thi nhân không hiểu thơ ḿnh th́ lại càng huyền diệu hơn v́ thơ sẽ thành thánh, thành thần, thành chú ngôn, sấm kư... Nhân gian ngoài kia có yêu thơ th́ rán giảvờ rằng hiểu hay chẻ thơ ra để hiểu.
Cho đến một ngày, ông Giáo đọc trong một cái i-meo gởi tập thể nhận định về thơ Trâm Anh một cách hảo hớn là “...nay thơ bà ta đă thành danh, thành giá, thành thần chú và sấm kư trạng Tŕnh.” Ông Giáo gục gặt đầu cười khoái chí, nói một ḿnh: “Già đời rồi mà c̣n muốn chặt sừng làm nghé. Bày đặt làm thơ làm thẩn!” Rồi như một cuộc cờ mỗi nước một tân, cuộc tranh luận về thơ “bí hiểm” của Trâm Anh mỗi lúc một hăng. Chiến trường chữ nghĩa sôi động. Bắt đầu có tiếng tên réo đạn bay vi vu lời qua tiếng lại. Ông Giáo ngồi canh trên computer như canh nạn đói năm Thân, Dậu. Đến khi phe ủng hộ Trâm Anh thưa dần trong lúc phe tiến công xung phong vào sào huyệt của thơ Trâm Anh làm chủ chiến trường, ông Giáo mới bắt đầu cảm thấy chột dạ. Chỉ c̣n một giọng nói phản công yếu ớt của một nhân vật nữ nào đó với địa chỉ i-meo rất Huế là “Dongkhanh@...com” dưới biệt danh Hương Giang th́ vẫn c̣n chiến đấu. Không rơ nguyên động cơ nào đă lôi kéo ông Giáo bước vào sân đấu. Không biết v́ cảm mến nhân vật Hương Giang hay v́ từ trong sâu thẳm của tâm tư, thi sĩ Trâm Anh vẫn c̣n nghiêng nón vẫy gọi chàng trai xứ Huế về chiều, mặc dầu bà Giáo đă làm chàng ta nguội lạnh.
Để chuẩn bị cho đợt phản công tái chiếm hồn thơ, ông Giáo đă âm thầm t́m đọc tất cả những bài thơ lớn nhỏ đủ các thể loại của Trâm Anh. Ông hơi ngạc nhiên v́ có khá nhiều bài, nhiều câu, nhiều từ trong thơ Trâm Anh làm cho ông Giáo thực ḷng cảm động. Người đàn bà luống tuổi sống ngày lại ngày như chiếc bóng đă phôi pha bên cạnh ông không phải là Ḥn Vọng Phu hoá đá. Đó là một người đàn bà sống thực. Một người có ḍng máu nghệ sĩ và sự nhạy cảm tinh tế của trần gian. Một tâm hồn đầy khát vọng yêu thương và chia sẻ già dặn nhưng vẫn c̣n nồng nàn và mơ mộng. Tuy ông Giáo vẫn chưa ra khỏi cửa cái pháo đài của định kiến và khước từ, nhưng ông cũng cảm nhận được ḷng ḿnh đang mềm lại. Càng gần gũi với thơ Trâm Anh, ông Giáo lại càng hăng hái hơn trong quyết tâm đứng vào trận tuyến với Hương Giang. Ông mở ngay một địa chỉ email mới, “đối bóng” với Hương Giang: “Quochoc@...com” dưới biệt danh là Ngự B́nh. Tận dụng sở học văn chương trong bao năm qua, ông Giáo tự thổi c̣i mở màn cho trận đấu. Cùng với Hương Giang, người bạn đồng hành trên mạng lưới email chẳng biết là ai, ông Giáo thúc ngựa, cầm thương xung trận chạy bao sân. Từ trong thinh lặng của vô thức, sau mỗi đợt email công đồn đả viện, ông Giáo đều cảm nhận như có tiếng reo ḥ đâu đó thật ngọt ngào và dễ thương của chiến hữu Hương Giang ấm hơi thở dập dồn bên cạnh. Ông Giáo lư luận văn chương càng rạch ṛi và khúc chiết chừng nào th́ sự hỗ trợ và tán đồng của Hương Giang càng uyển chuyển và đầy sức thuyết phục ngọt ngào chừng ấy.
Thi ca là đám mây ngũ sắc mà màu nào cũng có vẻ đẹp rực rỡ riêng của nó. Đẹp hay không là tùy người biết lựa chọn và pha màu. Hương Giang chọn màu dịu và ấm. Ngự B́nh chọn màu nóng và đậm. Họ ḥa lại với nhau thành một bản sắc màu đầy ấn tượng. Chiến trường email xoay chiều rơ rệt. Trận giặc email với đoàn quân xa lạ nên tụ cũng nhanh mà tán cũng vội. Ngày thơ Trâm Anh ca khúc khải hoàn th́ cũng là ngày ḍng thơ Trâm Anh mất hút trong nội dung trao đổi email giữa ông Giáo và Hương Giang. Thế giới của họ càng gần lại th́ sự hiện diện của người thứ ba không có lư do tồn tại. Hương Giang tự giới thiệu ḿnh là cựu nữ sinh Đồng Khánh. Ngự B́nh cũng tự giới thiệu là một cựu học sinh Quốc Học. Điểm gặp gỡ của hai người bây giờ là chuyện ngày xưa của bến đ̣ Thừa Phủ, có áo trắng, có phượng hồng và những khung trời nhuộm màu kỷ niệm của Huế. Tuổi lục thập đàn ông, và tuổi ngũ tuần đàn bà là lứa tuổi đứng trước ngưỡng cửa hoàng hôn; mệt mơi nh́n tới, thơ thẩn nh́n lui và phân vân nh́n hiện tại. Cuộc đời c̣n lại quá ngắn để cho một sự bắt đầu và quá dài cho một sự đợi chờ không hứa hẹn. Nhu cầu t́nh cảm thầm lặng và lành mạnh ở lứa tuổi này tuy không phải là t́nh tự, bướm ong như thời son trẻ; nhưng cũng không thể là sự hóa vôi t́nh cảm và ly thân hóa mối quan hệ để rút vào căn nhà tiền chế của định kiến, kiêu hănh và chán chường kiểu ông bà Giáo. Bởi vậy, khi ông Giáo biến thành Ngự B́nh là khi ông ta “thanh xuân hoá tuổi già” của ḿnh. Ông cảm thấy thoải mái và hồn nhiên với một người chưa biết mặt v́ người Hương Giang đối với ông là một trang mới của cuốn sách đời không dấu vết của trói buộc, đ̣i hỏi, khen chê, tranh căi... mà chỉ có niềm vui thoáng mát và nhẹ nhàng chia sẻ. Hai người bạn trên email như ánh nắng và ḍng sông. Như biết rơ mà vẫn là xa lạ. Khi song hành th́ soi bóng; khi một phía quay lưng th́ chỉ c̣n khoảng trống lạnh lẽo ngoài khung kính nhỏ vô tri.
Không một tiếng súng, không một chiến trường, không một lời tuyên chiến nhưng mặt trận email vẫn trùng trùng sôi động đêm ngày ở bất cứ nơi đâu có ánh sáng của con người rọi đến. Giặc email có một đạo quân hùng hậu trên ṭan thế giới. Và có lẽ trong lịch sử cổ lai chinh chiến của sinh vật địa cầu, không có cái tinh thần tự nguyện nào lại thường hằng và năng nỗ đến như thế. Người ta mở nút email trước khi mở tất cả các loại nút khác, kể cả nút cà vạt và nút áo quần sau giờ làm việc, ngay khi vừa về đến nhà. Vũ khí nào đă làm cho giặc email mạnh đến thế? Đó là khi tri thức và t́nh cảm trong tay không đủ lấp đầy cho sự cô đơn của hiện thực! Thế giới vật chất càng tràn đầy, thông tin khoa học càng nhanh chóng làm cho địa cầu ngày càng nhỏ lại, con người càng cảm thấy cô đơn. Cô đơn v́ t́nh cảm mất dần bóng im thần thoại để ẩn núp. Cô đơn v́ nỗi sợ hăi khó t́m những miếu đền thần linh để nép ḿnh. Và cô đơn v́ quan hệ giữa người với người mất đi lớp vỏ hào hoa của đợi chờ và mơ ước. Sự thật trần trụi bao giờ cũng cô đơn như pho tượng lơa lồ... Có vẻ như ông Giáo và Hương Giang đi t́m chỗ núp v́ cả hai đều sợ nỗi cô đơn của chính ḿnh. Sợ đối diện với những pho tượng vợ chồng đang dần dần hoá đá. Đá triệu năm không hoá được thành người, nhưng con người trong cuối cuộc vợ chồng mà ngày lại ngày không biết nâng niu vun xới cho nhau th́ thật đễ dàng hoá đá.

º

Sau bữa tiệc cưới về nhà c̣n ngây ngây men rượu, ông Giáo sà ngay vào máy và mở i-meo. Ông Giáo h́nh dung Hương Giang với vẻ quyến rũ của một nàng thơ. Cái tên làm ông gợi nhớ tuổi học tṛ bên ḍng sông con gái một đời không bao giờ thành thiếu phụ. Ḍng sông ấy có cố nhân là Ngự B́nh và người t́nh là Kim Phụng. Những người t́nh trông bóng nhưng không bao giờ gặp nhau, nên t́nh đẹp nhất của Huế là t́nh cảm trông vời... Trong phút lăng mạn bất chấp, thay v́ xưng tên như mọi khi, ông bắt đầu thư i-meo cho Hương Giang với chữ “Em” ngọt lịm. Click! “Em” bay vào không gian. Ông Giáo hơi ngẩn ngơ một chút v́ sự xua quân qua lằn ranh hơi táo bạo của ḿnh. Sáng mai, thư không có hồi âm. Hôm sau và hôm sau nữa khung “inbox” vẫn trống không. I-meo là giống bạc t́nh. Lỡ bước bay đi không bao giờ gượng lại. Những tờ thư trên giấy c̣n có địa chỉ ḍ la, nhưng những cánh thư i-meo chỉ là ảo ảnh. Không ai rơ nguồn cội nhân vật nơi mô mà t́m. Giữa khi bất ngờ nhất, thư Hương Giang chợt đến. Tất cả chỉ vỏn vẹn mấy ḍng từ biệt: “Anh! Thư nầy là thư cuối của em. Có những giới hạn tuy vô h́nh, nhưng nếu ḿnh vượt qua là bị lạc và sẽ tự đánh mất ḿnh vĩnh viễn. Ai cũng có những phút ngoài chồng ngoài vợ. Đừng trách chi một chút xao ḷng…... Em HG”. Ông Giáo lẩm bẩm lập lại câu thơ của một nhà thơ nào đó mà Hương Giang nhắc lại: “Ai cũng có những phút ngoài chồng ngoài vợ. Đừng trách chi một chút xao ḷng...”
“Chút xao ḷng” có khi chỉ là cái nghiêng nón che tia mắt nh́n của người khách lạ. Nhưng “chút xao ḷng” ấy cũng có khi là cái lách ḿnh qua ngă khác của một mảnh đời băo nổi, buông tay.
Email là sản phẩm của con người và kỹ thuật, là dụng cụ để phá màn bí mật chứ không phải để tạo ra sự bí mật mới nên i-meo chẳng bao giờ là vùng đất riêng tư của ai cả. Với một số kiến thức căn bản về vi tính, chẳng khó khăn lắm để ông Giáo t́m xuất xứ cội nguồn của Hương Giang bằng phương pháp “tầm nguyên”. Bất ngờ như mũi tên bắn sẻ: Hai địa chỉ email “Dongkhanh@...com” và “Tramanh@...com” đều phát xuất từ một chỗ. Nghĩa là Hương Giang cũng chính là Trâm Anh. Với phản ứng tức thời, ông Giáo ngữa mặt lên trời cười khan. Nhưng cái cười đột phát ấy lại tức khắc rơi xuống ḷng ông làm cho tay chân ông bắt đầu run rẩy và trái tim nhói lên như khi An Dương Vương khám phá ra “ ả giặc yêu quư” Mỵ Châu đang cùng ngồi trên ḿnh ngưa sau lưng ḿnh. Ông có thể tin Liz Taylor cặp bồ với gă t́nh nhân thứ 100, nhưng lại không cho phép ḷng tự hào của ông tin là bà Giáo đă có một phút “xao ḷng”. Ông chạy bổ lên lầu, vào pḥng bà Giáo, nhưng đứng sững lại trước vẻ mặt đăm chiêu và câm lạnh như bức tượng sành sứ của bà. Không nói một lời, ông Giáo đóng sầm cửa lại và đi ra. Cái nhà rộng thênh thang đứng trên đỉnh đồi lộng gió bỗng trở thành nực nội và chật chội, không đủ chiều cao và chiều sâu để chứa cho hết một trời thất vọng và nhức buốt của ông Giáo. Nổi lọan, câm lặng hay quên đi trong hoàn cảnh nầy đều là cách dễ dăi để trốn chạy chính ḿnh.
Đă bao nhiêu năm, với một niềm tin không cần kiểm chứng, ông Giáo yên chí là bà Giáo đă hoàn toàn thuộc về ông, cả thân xác lẫn tâm hồn. Ông mặc nhiên coi bà Giáo là vật sở hữu của riêng ḿnh. Từ đó, sống chung dưới một mái nhà, cả hai ông bà hùng hục làm việc lo cho con, lấy tương lai và sự thành đạt của con cái làm hạnh phúc của ḿnh. Ông Giáo đă quên rằng, có một “cây hoa biết nói” hàng ngày sống bên cạnh. Cây hoa cũng cần tưới bón và chăm sóc để đừng khô héo với thời gian, nhưng cây hoa mẹ đă hoàn toàn bị lăng quên cho vườn hoa con đâm chồi nẩy lộc. Hai ông bà ngày lại ngày chỉ “thấy” nhau qua h́nh ảnh trung gian của đàn con. Khi đàn con lớn khôn và tung cánh ra đời, hai người t́nh năm xưa vẫn nh́n nhau dưới một mái nhà nhưng chẳng thấy nhau mà chỉ thấy khoảng trống v́ những đôi mắt vẫn c̣n bị lực quán tính của những năm dài “không nh́n nhau mà cùng nh́n về một hướng... nuôi con” lôi đi xềnh xệch. Email như một viên sỏi ném vào con cọp ngủ. Email khiến họ thức giấc và ṭ ṃ khám phá lại ḿnh; đánh động nguồn cảm xúc tiềm ẩn trong chiều sâu lên tiếng.
Sau “biến cố email” ông bà Giáo lại càng lặng lẽ với nhau hơn. Những đêm sâu trăn trở nghe tiếng ho húng hắng của bà Giáo ở tầng trên vọng xuống, ông Giáo cảm thấy ḷng se lại. Ông cũng rán ho trả lời như để xác nhận sự hiện diện của ḿnh với bà Giáo. Sự lặng lẽ sâu hút của hai ông bà như là một cuộc thi gan ai là người bản lĩnh hơn ai. H́nh như dần dần cả hai ông bà khám phá ra rằng cả hai đều mệt mơi và thua cuộc. Chỉ có cái đồng hồ treo tường là bản lĩnh nhất, là kẻ thắng cuộc trong ngôi nhà mênh mông nầy, v́ đêm ngày nó vẫn thản nhiên chạy tí tách và đúng giờ reo lên hát hỏng một ḿnh.
Rồi một đêm khuya, ông Giáo ngồi lặng lẽ trong bóng tối. Chẳng phải là thiền định hay ngủ gật, nhưng là để lặng lẽ suy tư. Cuốn băng email quay lại trong ḍng suy tưởng của ông. Sao ông không là Ngự B́nh; sao bà Giáo không là Hương Giang. Sao cả hai người đang sống thực mà phải đóng vai những bức tượng cổ bị trói buộc và đặt ngay ngắn trong ngôi nhà rộng lớn nầy, để đợi chờ một điều ǵ đó mơ hồ không ai h́nh dung nổi của một mảnh đời chưa đến gọi là tương lai. Ông Giáo vào pḥng mở lại email và bấm nút hộp thư lưu trữ có tên là “Hương Giang”. Từng mảnh nhỏ tâm sự hiện ra. Bà Giáo đó, Trâm Anh đó, Hương Giang đó... trong cùng một con người khao khát sống trở về. Ông Giáo cảm thấy mắt ḿnh nhoà đi trong nỗi xúc động vô chừng. Ông thẩn thờ ôm mặt cúi gục trên bàn. Đêm khuya khoắt, ông nói th́ thào qua kẻ tay: “Anh thật vô t́nh! Anh có lỗi!” Tưởng như đêm có một bàn tay kỳ bí. Rồi hai bàn tay mềm và ấm từ phía sau đặt lên vai ông. Có tiếng nói th́ thào đáp lại: “Em cũng vô t́nh! Em thật có lỗi!” Im lặng như chứng nhân của ân t́nh vừa sống lại. Hai người áp má vào nhau. Rất xa mà gần, có mùi vị mặn. Trên màn ảnh của bóng tối, hai h́nh mường tượng hiện lên: Hương Giang và Ngự B́nh từ một quá khứ chưa phai.