Câu Chuyện của Thiền sư Muju

 

Trong cuốn Zen Flesh,Zen Bones -  Thiền sư Muju kể lại một câu chuyện tựa đề là Teaching the Ultimate, tạm dịch như sau:

 " Ngày xưa ở nuớc Nhật, người ta thường dùng đèn làm bằng nan tre, phất giấy mỏng bên ngoài, trong ḷng đèn thắp một ngọn nến, gọi là lồng đèn .

 Một đêm kia, có một anh mù đi thăm bạn, lúc ra về được bạn trao cho một chiếc lồng đèn để cầm theo . Anh ta cười ngất, bảo bạn:

 - Tôi không cần đèn, đối với tôi th́ sáng và tối cũng vậy thôi .

 Người bạn ân cần:

 -Tôi biết rằng anh không cần đèn để soi đường . Nhưng nếu anh không có đèn th́ người khác không trông thấy có thể xô vào anh .Cho nên anh hăy cầm lấy để người khác thấy anh mà né tránh .

 Anh mù đi chưa được xa lắm, bỗng có người chạy tới đâm xầm vào ḿnh .Anh giận quá, quát lớn:

 - Mắt để đâu mà không ngó đường ? Bộ anh không thấy cây đèn này hả ?

 Th́ người mới xô phải anh bèn cười mà rằng:

 - Cây đèn của anh tắt ngóm từ hồi nào rồi, anh ơi ! "

  Câu chuyện cho thấy khi anh mù nhận chiếc lồng đèn từ tay người bạn, tuy anh ta biết rằng chiếc lồng đèn ấy không thể soi đường cho anh, v́ anh mù, nhưng sẽ nhờ ánh sáng của chiếc lồng đèn ấy mà soi rọi được cho người khác, để họ tránh anh . Như thế anh đă tiếp nhận quan niệm của người bạn và chuyển hoá quan niệm ấy thành quan niệm của chính ḿnh . Tuy nhiên, anh không thể nào khắc phục được những yếu tố khách quan ngoại tại, lúc này khác lúc sau, trên bước đường đi về nhà, luồng gió đă thổi tắt ngọn đèn trong lồng mà anh vẫn cứ ngỡ rằng đèn c̣n sáng .

  Từ câu chuyện anh mù vừa kể, ta có thể suy ngẫm đến việc khi ta tự cho rằng quan niệm của ta là đúng, th́ ta dễ mạnh dạn chỉ trích việc của người khác mà ta cho rằng họ sai lầm . Trong thực tế nhiều khi quan niệm chấp truớc thông thường của ta đă bị hoàn cảnh biến hoá bất định làm cho sự đúng của ta chỉ là tương đối, đem áp dụng cho những hoàn cảnh khác th́ chưa chắc là người khác sai hay chính ḿnh sai .

  Tam Pháp Ấn của Phật giáo là " Chư Hành Vô Thường, Chư Pháp Vô Ngă, Niết Bàn Tịch Tịnh". Câu chuyện người mù ứng vào câu" Chư Hành Vô Thường" có nghĩa là tất cả các sự vật trên đời luôn luôn trong t́nh trạng biến hoá như những gợn sóng nhấp nhô, như hải triều, thoạt nh́n th́ thấy tựa hồ như nó đang trong trạng thái êm ả, nhưng thực sự th́ nó "hằng chuyển" lúc nào cũng đang hợp và tan, lúc nào cũng trong t́nh trạng biến hóa như ảo ảnh, như mộng huyễn .

   V́ vậy, nếu ta thấu triệt nguyên lư " biến chuyển vô thường" của thế giới hiện tượng tương đối, không quan niệm mọi sự trên đời là "vĩnh viễn có thật", th́ tâm ta có thể sẽ được vắng lặng trong lành, sẽ giảm thiểu được nhiều nỗi buồn vô ích .

  Nếu ta đem câu "Chư Hành Vô Thường" ra mà suy th́ vạn sự vạn vật trên đời này không món ǵ lại không đang biến đổi .

Nếu đứng trên phưong diện quản trị kinh doanh mà nói, một khi nghiệp vụ kinh doanh đang trong thời khó khăn, có lúc thấy như sức người không tài nào giải quyết được, th́ chúng ta cũng nên nhớ rằng mọi sự vật trên đời này đều là vô thường, tức luôn biến đổi không ǵ vĩnh hằng cả, mà đều hằng chuyển theo tâm ḿnh, cho nên sự cố gắng và thiện tâm của ḿnh có thể chuyển xấu thành tốt .

  Niềm tin là một sức mạnh, nên ta cần có sự tin tưởng vào khả năng và thiện chí của chính ḿnh, tin tưởng vào kết quả tốt nhờ thiện tâm của ḿnh . Nguời kinh doanh vẫn phải thông đạt lư lẽ và cố gắng thích ứng với nghịch cảnh, luôn tinh tiến không ngừng trong công việc, khả dĩ cải thiện hoàn cảnh và sáng tạo một tương lai tươi đẹp hơn trong một " niềm tin " sẽ thắng .

.........

 Trích trong Việt Tide