Những quan niệm chung quanh việc ly dị

 

Đối với việc ly dị, người ta thường đưa ra những nhận xét và quan niệm khác nhau về ảnh hưởng của sự chia tay giữa hai người phối ngẫu đến đời sống của những người liên hệ, mà trong đó trẻ con đóng một vai tṛ khá quan trọng.

Trong cuốn sách “Solo Parenting: Raising Strong and Happy Families”, Diane Shearer, một nhà văn và đồng thời là một nhà tâm lư đă đưa ra 10 giải thích để hướng dẫn cho các cha mẹ sắp trở thành độc thân này biết hành động một cách sáng suốt hơn.

1/ Có phải tốt nhất là nên chờ đợi càng lâu càng tốt để báo tin về việc ly dị cho trẻ con hay không?

 Mặc dù đối với cha mẹ th́ việc chậm báo tin cho con cái về việc ly dị sẽ khiến họ cảm thấy thoải mái hơn, thế nhưng ngay sau khi cha mẹ quyết định dứt khoát, họ nên báo tin cho con cái càng sớm càng tốt. Trẻ con rất mẫn cảm, ngay cả khi cha me không căi cọ hay gây gổ trước mặt chúng đi nữa, chúng cũng có thể cảm nhận được sự căng thẳng. Chúng thường không dám hỏi thẳng cha mẹ về chuyện này nhưng thay vào đó chúng sẽ tâm sự với bạn bè ở trường học. V́ không có được những tin tức chính xác, trẻ con có thể tạo ra một câu chuyện không đúng về gia đ́nh ḿnh. Do đó, cha mẹ không nên để trẻ con sống trong sự tưởng tượng, có thể làm chúng suy nghĩ và mất ngủ.

2/ Trẻ con sẽ sống một cách tốt đẹp hơn nếu được sống với phụ huynh cùng giới tính (same-sex parent)

Đă có một vài sự nghiên cứu hỗ trợ quan niệm cho rằng trẻ con có thể phát triển một số những phương diện nào đó rất tốt khi sống với hai phụ huynh cùng giới tính; thế nhưng, không có một điều luật nào quyết đoán đó là hoàn cảnh tốt nhất cho trẻ con cả. Bởi v́, điều này c̣n tùy thuộc vào việc người cha mẹ đó có phải là một tấm gương tốt cho đứa trẻ hay không nữa. Trẻ con sẽ trở nên tốt và phát triển lành mạnh một khi chúng được nh́n thấy những điều tốt nhất của cả cha lẫn mẹ, bất cứ ai là người giữ quyền nuối dưỡng chúng.

3/ Những đứa trẻ sơ sinh (từ 0 đến 2 tuổi) cần phải sống với mẹ sau khi ly dị th́ mới lớn mạnh được

Những đứa trẻ sơ sinh cần được sống với bất cứ cha hay mẹ, miễn sao người ấy có thể cung cấp cho chúng ḷng yêu thương, sự tin cậy, gắn bó và đáp ứng nhu cầu của chúng ngay tức khắc. Sau khi việc ly dị xảy ra, thật khó để quyết định ai là người đáng được giữ con, nhất là nếu cả cha lẫn mẹ đều tham dự vào việc nuôi dưỡng và săn sóc con cái như nhau trước khi chia tay.

Nếu có một cuộc dàn xếp êm đẹp sau khi cha mẹ nói chuyện và đồng ư với nhau, th́ giải pháp tốt nhất là cả hai vẫn tiếp tục chia sẻ việc nuôi dưỡng và săn sóc con cái (joint custody), bởi v́ em bé đă quen thuộc với sự có mặt của cha lẫn mẹ trong những năm tháng đầu tiên của cuộc đời.

Mặc dù c̣n bé, nhưng những đứa trẻ này đă có khả năng cảm nhận sự mâu thuẫn và căng thẳng giữa cha mẹ. Do đó, nếu cuộc chia tay giữa hai vợ chồng đầy những cay đắng, khiến cha mẹ không muốn nói chuyện hay nh́n mặt nhau th́ “joint custody” trong trường hợp này lại không là một giải pháp thuận lợi.

4/ Một người chồng nói: “Mỗi khi đến phiên tôi được thăm viếng con, bà vợ cũ của tôi kiếm chuyện đủ thứ. Tốt hơn hết là tôi không nên thăm con tôi nữa để nó tránh được việc phải ở giữa sự xung đột”

Trên thực tế, trẻ con không thể nào tránh khỏi việc phải bị đứng giữa những mâu thuẫn hay xung đột của cha mẹ sau khi họ ly dị. Thế nhưng cùng lúc, trẻ vẫn tiếp tục cần có thời gian được ở bên cạnh với cả cha lẫn mẹ. Thay v́ đầu hàng do có quá nhiều xung đột, người cha nên t́m giải pháp nào tốt hơn, thí dụ như dàn xếp để đón con từ nhà trẻ hay trường học để tránh gặp mặt người vợ cũ của ḿnh. Những hy sinh này là v́ ḷng thương con mà làm nên phải cần kiên nhẫn.

5/ Một ông chồng khác nói: “Bà vợ cũ của tôi lấy hết tiền bạc c̣n tôi th́ không có một đồng xu. Mấy đứa con tôi sẽ không thèm sống với tôi v́ tôi chẳng cho được những ǵ mà chúng muốn”

Đồng ư là mấy đứa con của bạn có vẻ như không vui v́ chúng không có được những đồ vật mà chúng muốn, thế nhưng nếu là một người cha hay mẹ thông minh, bạn biết rằng vật chất không đem lại cho bạn hạnh phúc. Bổn phận của bạn không phải là cho con những đồ vật mà nó muốn, mà phải biết cho con những ǵ mà nó cần: đó là t́nh yêu thương, th́ giờ quư báu và sự nuôi dạy, săn sóc. Những phần thưởng dành cho bạn từ con cái có thể không xảy ra ngay tức khắc nhưng sẽ đến với bạn sau này một cách ngọt ngào.

6/ “Hăy quên đi quá khứ và bắt đầu lại một đời sống hoàn toàn mới là phương cách hay nhất để vượt qua được nỗi đau buồn do ly dị đem lại”

Hăy để cho con cái có được một thời gian vài năm để những vết thương ḷng về việc ly dị của cha mẹ được nguôi ngoai, trước khi bạn có những thay đổi như là di chuyển, lập gia đ́nh lại, hay đổi trường học. Trẻ con cần dựa vào quá khứ để t́m một chút thoải mái và b́nh yên. Luôn nhắc nhở con là bạn sẽ cố gắng giữ tất cả mọi thứ y như cũ sau khi cha mẹ ly dị; chẳng hạn như chúng vẫn đi học trường cũ, vẫn tham gia những sinh hoạt thường lệ về thể thao hay âm nhạc, cả nhà vẫn giữ những thói quen như đi ăn McDonalds vào sáng Thứ Bảy...

Nếu bạn phải dọn nhà đi thành phố khác, cố gắng xếp dọn pḥng ốc của con giống như ở chỗ cũ bởi v́ các h́nh ảnh quen thuộc làm cho trẻ con cảm thấy được an toàn hơn!

7/ “Nếu tôi chia sẻ 50% việc nuôi dạy và săn sóc con cái th́ tôi sẽ không trả tiền cấp dưỡng chúng”

Mặc dù việc người cha hay mẹ, chia sẻ 50% trong việc nuôi dạy và săn sóc con cái, có thể ảnh hưởng đến việc trả tiền cấp dưỡng (child support), thế nhưng không có ǵ chắc chắn là pháp luật cho phép miễn tiền cấp dưỡng con cái cả. Hầu hết tiền cấp dưỡng con cái tùy thuộc vào sự chênh lệch giữa lợi tức của cha và mẹ đứa trẻ.

Tiền cấp dưỡng là để giúp cho sự quân b́nh về mặt đời sống vật chất của cả hai phía cha mẹ. Nếu chọn lựa việc “joint custody” để miễn trả tiền cấp dưỡng là một chọn lựa sai và phần thiệt tḥi sẽ về đứa trẻ mà thôi.

8/ Sau khi ly dị, cả hai cha mẹ đều nên tiếp tục giữ cho con cái thấy rằng tất cả vẫn như cũ và họ không có ǵ là chia cách, thù nghịch nhau cả

Mặc dù trẻ con cần thời gian để đau buồn và nguôi ngoai về việc ly dị của cha mẹ, thế nhưng không nên tạo cho chúng sự bối rối và hoang mang. V́ như thế chúng sẽ không chấp nhận sự thực về việc ly dị và luôn hy vọng là sẽ có sự giải ḥa của cha mẹ để tất cả mọi người lại sẽ chung sống với nhau.

Nếu được, cách tốt nhất sau khi cả hai cha mẹ ly dị là đối xử với nhau một cách đàng hoàng, vẫn tỏ sự kính trọng lẫn nhau trong t́nh bạn. Như thế, bạn có thể làm gương cho con cái thấy rằng cho dù bạn không thích một người nào đó, bạn cũng thù hận hay ghét bỏ.

Cả cha hay mẹ đều nên đến tham dự trận đấu banh hay buổi ḥa nhạc của con để chứng tỏ sự hỗ trợ, thế nhưng không cần phải ngồi gần nhau, làm bộ cầm tay để con thấy là cha mẹ vẫn ḥa thuận v́ như thế là không đúng sự thật.

9/ “Con cái cần biết sự thực về nguyên nhân gậy ra cuộc ly dị cho dù điều đó có làm cho chúng đau ḷng”

 Trẻ con chỉ cần biết những tin tức nào có ích cho chúng mà thôi. Phải nghe việc cha hay mẹ ḿnh nói xấu người kia chỉ làm cho chúng đau ḷng thêm và chẳng ích lợi ǵ cho chúng cả. Bạn chính là người kiểm soát những tin tức nào được cung cấp cho con của bạn

Khi nào mà bạn thấy cần nói sự thật, hăy tự hỏi là bạn cần nói ra v́ nó giúp cho bạn cảm thấy nhẹ nhơm hay tin tức này thực sự có ích cho con ḿnh. Trẻ con không bao giờ muốn nghe những lời xúc phạm đến cha hay mẹ ḿnh. Do đó, bạn nên tránh những lời nói xấu, chỉ trích mà trái lại nên dành th́ giờ đó để vun xới những t́nh cảm của con cái. Chính những kinh nghiệm mà chúng có được khi ở gần người cha, hay mẹ kia là những sự thật mà chúng cần có.

10/ “Dù không thể sống với nhau được nữa nhưng tránh ly dị v́ lợi ích của con”

Sự thật cho thấy là trẻ con sẽ phát triển một cách lành mạnh và tốt đẹp nếu chúng chứng kiến một cuộc hôn nhân êm đềm và hạnh phúc. Nếu bạn thật sự muốn sống với nhau v́ lợi ích của con cái th́ bạn cũng nên cố gắng tạo một gia đ́nh hạnh phúc và tốt đẹp. C̣n nếu bạn chung sống với nhau mà như sống trong địa ngục, đối xử với nhau nhạt nhẽo như người thuê nhà, khi lớn lên con bạn sẽ nghĩ rằng đó là cách sống b́nh thường, nên chúng có thể cũng chọn lựa một người để sống chung như vợ chồng mà không cần có hạnh phúc.

Trẻ con quan sát và học hỏi từ cha mẹ. Cho dù sống với nhau có đôi cặp hay độc thân, cha mẹ luôn luôn cố gắng làm tấm gương tốt cho con, cũng như nên dạy dỗ và nhắc nhở con về những giá trị của đời sống gia đ́nh.

Yến Tuyết